Քուէյթի Ազգային Վարժարանի Պատմական Ակնարկ


Քուէյթի մէջ 1950-1960 ական թուականներուն սկսաւ կազմուիլ փոքրաթիւ հայկական գաղութ, Պարսկաստանէն, Սուրիայէն և Լիբանանէն ժամանած յատկապէս աշխատանք որոնող հայ երիտասարդներով: 50-ականի վերջը և 60-ականի սկիզբը, այդ թիւը կը հասնի մօտաւորապէս հազար հոգիի, որոնց մէջ արդէն իսկ ամուսնացած զոյգեր կային և այդ պատճառով միտք կը յղանայ անհատ ազգայիններու մօտ վարժարան մը բանալու: Եւ որովհետեւ միայն հայերով դժուար պիտի ըլլար այդ ծրագիրը իրականացնել, վարժարանը կը հիմնուի, որպէս ՙԱրաբ-Հայկական վարժարան՚ անունով:

Հիմնադիր անհատները՝ Երուանդ Թէրզեան, Յարութիւն Սահակեան, Միհրան Զաքարեան, Վարդան Գարակէօզեան, Տիգրան Մաճարեան և Պօղոս Յովակիմեան այդ աշխատանքը յաջողութեամբ կþաւարտեն եւ 20 Հոկտեմբեր 1960  թուակիր եւ թիւ 14 թուահամար պաշտօնական արտօնագրով կը հիմնեն Արաբ- Հայկական վարժարանը:

Այդ օրերու կրթական նախարար Նորին Վսեմութիւն Շէյխ Ապտալլա Ճապէրը 5000 ռուբիէ նուիրատութեամբ և վերոյիշեալ ազգայիններու իւրաքանչիւրին որոշ գումարի մը նուիրատութեամբ կը գնուին գոծածուած գրասեղաններ, գրատախտակներ և այլ անհրաժեշտ իրեր և կը վարձուի Սալմիէյի անապատային շրջանին մէջ իրար կից երկու արաբական տուներ, իւրաքանչիւրը երեք սենեակ և մէկ կառատուն ու յարակից բաժիններ (խոհանոց, բաղնիք), որոնց բակերը իրարմէ անջատող կեդրոնական պատը քանդելով կþունենան մօտ 300 քառակուսի մեթր տարածութեամբ բակ մը և փոքր դպրոցի մը յարմարութիւններով օժտուած ուսումնական յարկ մը: Դպրոցի տնօրէն կը նշանակուի Պրն. Յարութիւն Սահակեան, որը դպրոցի արտօնագրի առնչութեամբ աշխատած էր: Տնօրէնի աշխատակիցները կþըլլան քանի մը հայ տիկիններ՝ Նեկտար Յակոբեան, Նուարդ Աստուրեան, Վարդանոյշ Եումշագեան և քանի մը օտար ուսուցիչներ:

Դպրոցը կþունենայ մանկապարտէզի չորս կարգեր՝ ծիլ, բողբոջ, կոկոն և ծաղիկ, ու նախակրթարանի երկու կարգեր միայն առաջին և երկրորդ դասարաններ, ընդամէնը երկու հարիւր տասը աշակերտ-աշակերտուհիներ, որոնցմէ հարիւր քառասունը օտար՝ փաքիստանցի, արաբ, հնդիկ, իսլամ և քրիստոնեայ խառն, իսկ մնացած եօթանասունը՝ հայ աշակերտներ:

Առաջին տարին դպրոցը ուսումնական մասնաւոր ծրագիր մը չէ ունեցած և ոչ ալ դասացուցակ: Այլ իւրաքանչիւր ուսուցչուհի իր փափաքին և ընտրութեամբ դասանիւթ մը տուած է: Բոլոր տուեալները ցոյց կու տան, որ այդ տարիներուն հիմնադիր անհատներուն կողմէ յղացուած ծրագիրը դպրոց մը բանալու, ունեցած է ոչ թէ հայկական կրթօճախի մը հիմնումը, որպէս նպատակ, այլ մասնաւոր ձեռնարկութիւն մը սեփական շահ ապահովող: Համենայն դէպս սխալ ծրագրումի կամ ընդհանրապէս գոյութիւն չունեցող ծրագրով սկսուած գործը մէկ տարուայ ընթացքին հսկայական բաց մը կը ստեղծէ նիւթական տեսակետէ՝ մօտաւորապէս 3750 Ք.Տ.-ի: Վարժարանը ունեցած է տնօրէն մը, վեց ուսուցիչներ, 2 վարիչ և 2 տնտես: Կրթաթոշակ գանձուած է 3-էն 4 Ք.Տ.:

Դպրոցը հազիւ փակուած՝ տնօրէնը անվերադարձ կը ճամբորդէ: Հիմնադիր մարմինը, որը անկախ մարմին մը եղած է ոչ հաշուետու համայնքի ղեկավար մարմնին կþիյնայ նիւթական ծանր պարտաւորութեան տակ և ճարահատ կը դիմէ աջակցութեանը՝ օրուան եկեղեցական իշխանութեան:

Եկեղեցւոյ հոգաբարձութիւնը, պարոնայք՝ Երուանդ Պարսումեան, Յակոբ Սողոմոնեան, Յակոբ Տէրտէրեան, Յակոբ Օհաննէսեան և Յովհաննէս Թորիկեան սիրով կ’ընդառաջեն դպրոցի հիմնադիր մարմնին նիւթական օժանդակութեամբ մը նախ, և ապա խառն ժողովով մը, որմէ կը յառաջանայ նոր հոգաբարձական կազմ մը՝ պարոնայք՝ Երուանդ Թէրզեան, Տիգրան Մաճարեան, Միհրան Զաքարեան, Մինաս Զէյթունցեան, Կարապետ

Եկեղեցւոյ հոգաբարձութիւնը, պարոնայք՝ Երուանդ Պարսումեան, Յակոբ Սողոմոնեան, Յակոբ Տէրտէրեան, Յակոբ Օհաննէսեան և Յովհաննէս Թորիկեան սիրով կ’ընդառաջեն դպրոցի հիմնադիր մարմնին նիւթական օժանդակութեամբ մը նախ, և ապա խառն ժողովով մը, որմէ կը յառաջանայ նոր հոգաբարձական կազմ մը՝ պարոնայք՝ Երուանդ Թէրզեան, Տիգրան Մաճարեան, Միհրան Զաքարեան, Մինաս Զէյթունցեան, Կարապետ Կարապետեան, Յարութիւն Փիլիպոսեան, Վիգէն Շաղզոյեան, Անդրանիկ Քէօֆթէճեան, Ժոզէֆ Սապպաղեան և Դաւիթ Թահմազեան:

Կ’որոշուի դպրոցը ազգայնացնել և Կիլիկիոյ կաթողիկոսութեան կողմէ առաքուելիք նոր հոգեւոր հովիւը կը նշանակեն տնօրէն:

1961-62 տարեշրջանին կը վերաբացուի դպրոցը՝ կքած նիւթական ծանր բեռան տակ: Հոգաբարձութեան կարգադրութեամբ արձանագրութիւնները կը կատարէ  Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեան՝ նախորդ տարուան պայմաններով: Ուսուցչական կազմին վրայ կու գան աւելնալու Մանկապարտէզպանուհի Տիկ. Վէրգին Կարապետեան, օրիորդներ՝ Պարտագճեան և Իրլանտուհի մը, որպէս անգլերէնի ուսուցչուհի: Աշակերտութեան թիւը զգալիօրէն կը նուազի 120 աշակերտի՝ փոխան նախորդ տարուայ 210-ի:

Այս դժուարին կացութեան մէջ, 28 Դեկտեմբեր 1961-ին, կը ժամանէ երիտասարդ նոր ընծայ՝ Տէր Պարոյր Քհնյ. Սարգիսեանը, ձեռնադրուած յատկապէս Քուէյթի հայ գաղութին համար: Արժանապաիւ Տէր հայրը իր ընտանիքի եօթը անդամներուն հետ միասին կը հաստատուին դպրոցէն ներս իրենց յատկացուած սենեակի մը մէջ: Նոյն յարկին մէջ իրենց  դրացի ունենալով Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեանը իր ընտանիքով, մեքենավարեր՝ Պրն. Սարգիսն ու Ժանը, ատաղձագործ ու դերասանապետ Գրիգոր Պարտագճեանը:

Արժանապատիւ Տէր հօր ժամանման կը զուգադիպի Ամանորի և Ս. Ծնունդի արձակուրդները: Դպրոցը կը վերաբացուի Տէր Հօր տնօրէնութեամբ:

Ան առաջին հերթին դպրոցի պիւտճէն հաւասարակշռելու մտահոգութենէն մղուած, նախ ինք կը տրամադրուի բոլորովին ձրիօրէն գործելու այդ տարին և ապա պաշտօնէ կ’արձակէ  հայ և արաբ երկու ուսուցչուհիներ: Կը դադրեցնէ դպրոցէն ներս աշակերտներուն կաթ և կարկանդակ բաժնելու սովորութիւնը, կը քաջալերէ նախքան իր ժամանումը սկսուած հանգանակութիւնը, ապա անմիջապէս կը ներկայացուի տրամախօսութիւն մը «Եօթանասուննոց Փեսան»՝ պրն. Գրիգոր Պարտագճեանի ղեկավարութեամբ և մասնակցութեամբ երիտասարդներ՝ Աւետիս Պուլղուրճեանի, Մանուէլ Մէլէտեանի և այլոց, որոնք նախորդ տարեշրջանին ներկայացուցած էին նաեւ «Թիւ 5 Խելաքարը» տրամախօսութիւնը:

Դպրոցին նիւթական մարզը բաւականին ապահոված, Արժ. Տէր հայրը կը մշակէ նաեւ ուսումնական ծրագիր, առաւելաբար զարկ տալով հայերէնին: Կը պատրաստէ դասացուցակ, կը դասաւանդէ կրօնի և երգի դասերը, հայերէնի և հայոց պատմութեան նիւթերը կը յանձնէ Տիկ. Վարդանոյշին, թուաբանութիւն, աշխարհագրութիւն և գիտութիւն բոլորն ալ հայերէն լեզուով Տիկ. Նուարդ Աստուրեանին, իրլանտուհին անգլերէն լեզու, արաբ ուսուցչուհի մը արաբերէն, թուաբանութեան և պատմութեան նիւթերը արաբերէն լեզուով աւանդելի: Նախակրթարանի ուսուցչուհիները իրենց ազատ պահերուն պէտք է օգնէին նաեւ վարիչ մանկապարտիզպանուհի Տիկ. Վէրգին Կարապետեանին:

Այս տարի, առաջին անգամ ըլլալով, ամավերջի հանդէս մը կը կազմակերպուի: Տոմսերը բաւական սուղ կը վաճառուին՝ 3  Ք.Տ. դարձեալ ապահովելու համար վարժարանին այնքան անհրաժեշտ նիւթականը: Տեղին է նշել, որ վարժարանի վարձքը ամիսը կը կազմէր 90 Ք.Տ.:

1961-1962 ուսումնական տարեշրջանը կը փակուի 2400 Ք.Տ.ի բացով մը: Այս անգամ  Արժ. Տէր հայրը կը կազմէ նուիրահաւաք յանձնախումբ. յանձինս մեծայարգ՝ Ներսէս Շաղզոյեանի, Միհրան Զաքարեանի, Բաբգէն Մարտիրոսեանի, Տիկ. Վարդանոյշ Եումշագեանի և Նուարդ Աստուրեանի, որոնք Արժ. Տէր հօր հետ միատեղ կը պտըտին թաղէ-թաղ, տունէ-տուն և խանութէ-խանութ՝ դրամ հաւաքելու դպրոցին բացը փակելու համար: Հանգանակութիւնը սպասուած արդիւնքը կու տայ և կը գոյանայ 1600 Ք.Տ.:

1962-ին արժանի է յիշատակել, որ տագնապ մը կ’առաջանայ Տէր հօր և գործող մարմիններու (Եկեղեցւոյ իշխանութեան և դպրոցի հիմնադիր մարմնին) միջեւ: Տէր Պարոյր Քհնյ. Սարգիսեան կ’առաջարկէ, որ գործող երկու մարմիններն ալ հրաժարին և իրենց տեղը տան ժողովրդային ընտրութեամբ ստեղծուած մարմնի մը, որը պատասխանատու պիտի ըլլար գաղութին ազգային, եկեղեցական, կրթական, ընկերային և այլ հարցերուն: Երկրորդ, դպրոցի հիմնադիր մարմնէն քանի մը անձեր՝ Տէր հօր ընկերակցութեամբ, անյապաղ պէտք էր ներկայանային կրթական նախարարութեան և ներկայացնէին Արժ. Տէր հայրը, որպէս տէրն ու տնօրէնը դպրոցին:

Հաջորդ էջ>>



P.O.Box: 8157,
Salmiyeh 22052 Kuwait

Հեռ.՝   +965 25614392
Ֆաքս՝ +965 25612618
Էլ. փոստ՝ 
prelacy@armenianprelacykw.org

Բաժանորդագուիլ նորութիւններուն

Կայքի ձեւավորումը եւ նախագծումը` Ayb Solutions